Dużo jedzenia, mało odżywienia. Dlaczego kalorie to nie wszystko?

Wiedza o żywieniu dzieci

Dużo jedzenia, mało odżywienia. Dlaczego kalorie to nie wszystko?

Patrycja Lewandowska · Specjalistka ds. żywienia dzieci

Żyjemy w czasach wszechstronnej dostępności produktów spożywczych, tych dobrych i odżywczych, ale również tych, które nie przyczyniają się zdrowiu i dobremu samopoczuciu naszych dzieci, powodując w diecie nadwyżkę kaloryczną, bez pokrycia niezbędnych makro- i mikroelementów. Dziecku powyżej 3 r.ż. nie zaszkodzi ciastko lub mała słona przekąska, jeśli pojawia się w jadłospisie dziecka sporadycznie, należy zawsze pamiętać, że to nieodpowiednia dawka jest największym zagrożeniem. Problem pojawia się wtedy, kiedy produkty mało odżywcze zastępują zdrowe i zbilansowane posiłki. Najmłodsi są ulubioną grupą odbiorców producentów żywności, nie maja jeszcze wyrobionych nawyków żywieniowych, rodzice często ulegają ich naciskom, a decyzja zakupowa nie obejmuje zawartości, a opakowanie - kolorowe postaci z bajek, wesołe minki patrzące na dzieciaki z opakowań. Dlatego tak ważna jest edukacja żywieniowa u naszych pociech oraz świadomość opiekunów.

Jeśli jadłospis Twojego dziecka wygląda tak lub podobnie:

  • Płatki z mlekiem
  • Kanapka z chleba pszennego z nutellą
  • Makaron pszenny z sosem truskawkowym
  • Przekąska – baton/lody/chipsy
  • Parówka i chleb pszenny

Dodatkowo do pica soki lub słodzone napoje gazowane – to czas na zmianę!

Sposób żywienia zaprezentowany powyżej, wypełnia żołądek, ale nie powoduje długotrwałego uczucia sytości. Mimo, że dziecko je pożywienie, nie odżywia to jego ciała. Mózg, mięśnie, układ nerwowy, serce i pozostałe elementy ciała – potrzebują witamin, minerałów i porządnych składników odżywczych, aby wzrastać i odpowiednio się rozwijać.

Dieta bogata w cukry proste, przetworzoną żywność, pełną konserwantów i wzmacniaczy smaku, a uboga w białko, węglowodany zwłaszcza złożone, zdrowe tłuszcze, będzie ograniczać rozwój dziecka, ale również może przyczyniać się do powstania różnych chorób np. cukrzycy typu II, otyłości, nadciśnienia tętniczego, krzywicy, tężyczki, próchnicy i innych. Polskie dzieci tyją najszybciej w Europie, czas zmienić tę statystykę.

Model żywienia opisany wyżej przyczynia się również do zaburzeń koncentracji, co może mieć wpływ na wyniki w szkole, a tak wiele dzieci w śniadaniówkach do szkół przynosi czysty cukier w produktach, a tak mało pożywnych produktów. Sprzyjać będzie to również nadpobudliwości ruchowej, dzieci są diagnozowane na ADHD, oczywiści nie neguję tego, wiem, że na tę przypadłość cierpi wiele osób, jednak często, za tę nadaktywność i problemy w skupieniu odpowiedni jest sposób w jaki karmimy nasze pociechy.

Zdrowe odżywianie, czyli jak wspierać rozwój Twojego dziecka i unikać niezdrowego jedzenia

Produkty których nie polecam w diecie dziecka, powinny być stosowane w maksymalnym ograniczeniu lub zostać zupełnie wyeliminowane:

  1. Nutella i inne kremy opierające się na podobnych produktach – olej palmowy, cukier stanowią połowę słoika, orzechów jest tylko 13% (!) – lepiej poszukać innego rozwiązania.
  2. Chipsy i słone przekąski – wysoce przetworzone, pełne soli i tłuszczu, jako codzienna przekąska zdecydowanie nie, sporadycznie 1-2 razy w miesiącu, w ilości 1 garść, nie będą stanowić dużego zagrożenia, jeśli dziecko nie ma potrzeby jedzenia produktów z tej kategorii, warto wyeliminować je zupełnie.
  3. Soki owocowe – pozbawione błonnika, w jednej małej butelce soku (200ml), jest ok. 20g cukru, stosujemy je w dużym ograniczeniu, nie jako jedyny sposób nawodnienia.
  4. Napoje słodzone – pełne barwników, konserwantów i cukru- chemia w płynie, należy je wyeliminować z diety dziecka, zwłaszcza jeśli mamy do czynienia z młodszymi dziećmi, w wieku nastoletnim – bardzo sporadycznie.
  5. Wędliny, pasztety, parówki – żywność przetworzona, dużo soli. Najlepiej wędlinę oraz pasztet robić samemu w domu, jednak wiem, że w natłoku obowiązków nie każdy może wygospodarować na to czas. Dlatego, jeśli już sięgamy po te produkty, niech to będzie rzadkością oraz należy wybierać produkty dobrej jakości – jak najkrótszy skład, dużo mięsa min 90%, jak najmniej dodatków, bez azotynów i konserwantów.
  6. Pszenica oczyszczona – nie zawiera błonnika, powoduje wyrzut insuliny, oczyszczona z witamin i minerałów.
  7. Płatki śniadaniowe – dużo cukry, wysoki indeks glikemiczny, wysoko przetworzone, mało wartości odżywczych.
  8. Ciastka, batony, pączki i drożdżówki – cukier, olej, syrop glukozowy, wyrzut insuliny, raz na jakiś czas, w małej ilości mogą się pojawiać, ale nie powinny stanowić codziennego elementu jadłospisu.

Alternatywa dla tego co widzimy wyżej? Już daję rozwiązanie, nie musimy rezygnować ze wszystkiego co lubi dziecko, wystarczy zaprowadzić pewne zmiany:

  1. Krem czekoladowy – znajdziemy wiele kremów z większą zawartością orzechów, bez oleju palmowego. Mój faworyt – krem dostępny w sklepie rossmann, składniki to daktyle i orzechy laskowe (Alnatura), nie każdemu będzie taki krem smakować, jednak na rynku jest wiele innych, z lepszym składem niż ten popularny.
  2. Przekąski – jeśli są tak lubiane, dobrą alternatywą mogą być pełnoziarniste krakersy, ale nadal należy uważać z ich ilością i częstotliwością. Jeszcze lepszym rozwiązaniem będą orzechy, pestki dyni. A może zamiast chrupania chipsów, zaproponować chrupanie marchewki.
  3. Woda z owocami i odrobiną miodu – jeśli dziecku trudno jest zaakceptować zwykłą wodę, na początek takie rozwiązanie może być pomocne, nadal nie powinna to być podstawa nawodnienia, a z czasem warto zrezygnować z miodu, ale to może być dobry start.
  4. Pieczona pierś z kurczaka/ pasztet z warzyw i mięsa z rosołu – super zamienniki dla sklepowych produktów, pysznie, domowo i bez dodatków.
  5. Produkty pełnoziarniste – może nie warto celować od razu w chleb żytni na zakwasie, ale warto zamienić kajzerkę, na grahamkę, której smak nie jest bardzo intensywny, jest smaczna i podobna do tego co już znajome. Jeśli pociecha ma problem z zaakceptowaniem produktów z mąki pełnoziarnistej – można je mieszać: makaron pół na pół, do naleśników 2/3 mąki pełnoziarnistej, 1/3 mąka oczyszczona. Z czasem zmiana proporcji na stronę pełnoziarnistą.
  6. Płatki śniadaniowe – owsianka na 1000 sposobów, kasza jaglana na mleku, z ulubionymi dodatkami, jest tyle alternatyw, że aż szkoda ograniczać się do sklepowej półki. Jeśli problemem jest brak czasu rano, na ratunek przychodzi nocna owsianka.
  7. Słodkości – najlepsze są te domowe, możemy w nich przemycić owoce, błonnik, zdrowe tłuszcze, czasami nawet warzywa. W kwestii gotowych łakoci, warto wybierać te z orzechami, słodzone owocami, z krótkim składem.

Korzyść z wprowadzenia tych zmian:

  1. Prawidłowy rozwój i zdrowie
  2. Wsparcie dla odporności
  3. Zdrowe zęby
  4. Lepsze skupienie
  5. Mniejsze pobudzenie, przy zachowaniu witalności i energii
  6. Sytość na długo
  7. Budowanie zdrowych nawyków żywieniowych

Dzieci będą się domagać znajomych produktów, zmiany warto jest wprowadzać stopniowo. Co można podać dziecku, aby był to lepszy wybór, a dziecko było zadowolone? Moje propozycje, przepisy na te i inne produkty, znajdziecie w Nutribi:

  1. Naleśniki pełnoziarniste – do środka twaróg, pastę orzechową lub dżem, krem czekoladowy (raz na jakiś czas). Do posiłku dodajemy owoce i np. orzechy.
  2. Brownie z fasoli – smakuje jak zwykłe czekoladowe ciasto, a skład o niebo lepszy.
  3. Kanapka graham z hummusem, warzywa i pestki dyni
  4. Różnego rodzaju koktajle i smoothie, w których przemycić można owoce, warzywa, nasiona, płatki np. owsiane i wiele innych.
  5. Wrap pełnoziarnisty, z serkiem kanapkowych, rybą i warzywami.
  6. Pełnoziarnisty makaron z kremem z czerwonych warzyw, posypany parmezanem i pestkami dyni.

Możliwości jest wiele, śledź naszą aplikację i na bieżąco rozszerzaj jadłospis dziecka, o nowe przepisy

Źródła: