Potas w diecie dziecka- znaczenie w organizmie, zapotrzebowanie, źródła w pożywieniu

Wiedza o żywieniu dzieci

Potas w diecie dziecka- znaczenie w organizmie, zapotrzebowanie, źródła w pożywieniu

Dlaczego tak ważnym pierwiastkiem dla zdrowia jest potas, gdzie występuje, czy groźne są jego niedobory oraz kto znajduje się w grupie ryzyka niedoboru potasu.

Patrycja Lewandowska · Specjalistka ds. żywienia dzieci

Potas – bardzo istotny makroelement w kwestii zdrowia dzieci. Jego obecność wpływa na zmniejszenia ryzyka rozwoju chorób tj.: cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, udar mózgu, kamica nerkowa. Pierwiastek ten ma również znaczenie dla zdrowia kości. Potas wpływa na prawidłową pracę gospodarki wodno-elektorlitowej, pomaga regulować ciśnienie krwi, utrzymać prawidłową pracę mięśni, w tym mięśnia sercowego (zapobiega arytmii), przewodzenie impulsów nerwowych oraz wytwarzanie energii. Zarówno nadmiar potasu, jaki i niedobór tego pierwiastka ma negatywnie konsekwencje dla zdrowia dzieci.

Infografika o potasie przedstawia dziecko przy posiłku oraz produkty spożywcze i opisy jego roli w organizmie.

Zapotrzebowanie u dzieci:

Dzieci od urodzenia do 6 miesiąca życia: 400mg/dobę

Dzieci 7-12 miesięcy: 860mg/dobę

Dzieci 1-3 lat: 2000mg/dobę

Dzieci 4-8 lat: 2300mg/dobę

Dziewczynki 9-13 lat: 2300mg/dobę

Chłopcy 9-13 lat: 2500mg/dobę

Dziewczynki 14-18 lat: 2300mg/dobę

Chłopcy 14-18 lat: 3000mg/dobę

Potas dobrze się wchłania, ok. 85-90%. Nadmierna podaż w diecie zazwyczaj nie stanowi problemu, ponieważ przy dobrze funkcjonujących nerkach, jego nadmiar jest wydalany. Problemem może okazać się sytuacja, w której dziecko ma chore nerki lub przyjmuje leki np.: moczopędne, które usuwają sód i wodę przez nerki, ale nie powodują wydalania potasu, mogą prowadzić do hiperkaliemii (nadmiaru potasu), które utrudniają wydalanie tego pierwiastka. W sytuacji utrudnionego usuwania tego pierwiastka należy zwrócić szczególna uwagę na jego poziom u dzieci, ponieważ nadmiar potasu może prowadzić do uszkodzenia serca.

Dzieci znajdujące się w grupie narażonej na niedobory potasu to:

  • Dzieci borykające się z chorobami zapalnymi jelit np. choroba Leśniowskiego-Crohna, zespół jelita drażliwego (IBS) - częste występowanie biegunek oraz wydalanie potasu przez chore tkanki, powodują utratę potasu w organizmie, uszkodzona błona jelit gorzej wchłania potas.
  • Hipokaliemię (niedobór potasu) powodować mogą też leki moczopędne lub przeczyszczające, które zwiększają wydalanie potasu z moczem lub stolcem.
  • Dzieci cierpiące na zespół Pica - przypadłość polegająca na spożywaniu substancji nie odżywczych tj.: glina, ziemia, które wiążą jony potasu, co prowadzi do niedoboru tego pierwiastka w organizmie.

Źródła potasu w żywności (zawartość potasu w 100g produktu):

  1. Soja – 2132mg
  2. Suszona morela – 1666mg
  3. Kakao – 1524mg
  4. Banany suszone – 1493mg
  5. Biała fasola – 1188mg
  6. Otręby pszenne – 1121mg
  7. Pistacje – 1090mg
  8. Groch – 937mg
  9. Soczewica czerwona – 874mg
  10. Pestki dyni – 810mg
  11. Migdały – 778mg
  12. Nerkowce – 660mg
  13. Orzechy laskowe – 616mg
  14. Awokado – 600mg
  15. Boćwina – 548mg
  16. Ekspandowane ziarno amarantusa – 552mg
  17. Pierś z indyka, bez skóry – 460mg
  18. Chleb żytni razowy – 457mg
  19. Halibut – 446mg
  20. Ziemniaki – 443mg
  21. Passata pomidorowa – 439mg
  22. Mąka żytnia typ 2000 – 420mg
  23. Pstrąg tęczowy – 420mg
  24. Banan – 395mg
  25. Schab – 393mg
  26. Pierś z kurczaka, bez skóry – 385mg
  27. Brokuły – 385mg
  28. Melon - 382mg
  29. Polędwica wołowa – 382mg
  30. Kalarepa – 304mg
  31. Komosa ryżowa gotowana- 283mg
  32. Pomidor – 282mg
  33. Marchew – 282mg
  34. Sok pomidorowy – 260mg
  35. Szpinak – 235mg
  36. Jogurt naturalny 2% - 200mg
  37. Makaron czterojajeczny – 187mg
  38. Sok pomarańczowy – 175mg
  39. Kasza gryczana gotowana – 155mg

Potas jest bogato dostępny w żywności, jednak należy zwracać uwagę na ilość realnie używanych produktów, nie tylko na zawartość w 100g. Zawartość w 100g produktu, a rzeczywista ilość, którą podajemy dziecku będzie czasami zupełnie inna np. 100g amarantusa ekspandowanego zawiera 552mg, ale w rzeczywistość do posiłku dodamy ok. 10g, co daje 55mg potasu. Dlatego przy jego niedoborze, warto wybierać produkt, który na 100g ma mniej tego pierwiastka, ale możemy podać go w większej porcji, dzięki czemu finalnie do jadłospisu dziecka zostanie dostarczone więcej brakującego makroelementu.

Źródła:

  1. Wartość odżywcza wybranych produktów spożywczych i typowych potraw PZWL
  2. Vademecum żywienia człowieka MEDYK SP. Z O.O.
  3. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Potassium-HealthProfessional/
Potas w diecie dziecka- znaczenie w organizmie, zapotrzebowanie, źródła w pożywieniu | Nutribi