Potas – bardzo istotny makroelement w kwestii zdrowia dzieci. Jego obecność wpływa na zmniejszenia ryzyka rozwoju chorób tj.: cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, udar mózgu, kamica nerkowa. Pierwiastek ten ma również znaczenie dla zdrowia kości. Potas wpływa na prawidłową pracę gospodarki wodno-elektorlitowej, pomaga regulować ciśnienie krwi, utrzymać prawidłową pracę mięśni, w tym mięśnia sercowego (zapobiega arytmii), przewodzenie impulsów nerwowych oraz wytwarzanie energii. Zarówno nadmiar potasu, jaki i niedobór tego pierwiastka ma negatywnie konsekwencje dla zdrowia dzieci.

Zapotrzebowanie u dzieci:
Dzieci od urodzenia do 6 miesiąca życia: 400mg/dobę
Dzieci 7-12 miesięcy: 860mg/dobę
Dzieci 1-3 lat: 2000mg/dobę
Dzieci 4-8 lat: 2300mg/dobę
Dziewczynki 9-13 lat: 2300mg/dobę
Chłopcy 9-13 lat: 2500mg/dobę
Dziewczynki 14-18 lat: 2300mg/dobę
Chłopcy 14-18 lat: 3000mg/dobę
Potas dobrze się wchłania, ok. 85-90%. Nadmierna podaż w diecie zazwyczaj nie stanowi problemu, ponieważ przy dobrze funkcjonujących nerkach, jego nadmiar jest wydalany. Problemem może okazać się sytuacja, w której dziecko ma chore nerki lub przyjmuje leki np.: moczopędne, które usuwają sód i wodę przez nerki, ale nie powodują wydalania potasu, mogą prowadzić do hiperkaliemii (nadmiaru potasu), które utrudniają wydalanie tego pierwiastka. W sytuacji utrudnionego usuwania tego pierwiastka należy zwrócić szczególna uwagę na jego poziom u dzieci, ponieważ nadmiar potasu może prowadzić do uszkodzenia serca.
Dzieci znajdujące się w grupie narażonej na niedobory potasu to:
- Dzieci borykające się z chorobami zapalnymi jelit np. choroba Leśniowskiego-Crohna, zespół jelita drażliwego (IBS) - częste występowanie biegunek oraz wydalanie potasu przez chore tkanki, powodują utratę potasu w organizmie, uszkodzona błona jelit gorzej wchłania potas.
- Hipokaliemię (niedobór potasu) powodować mogą też leki moczopędne lub przeczyszczające, które zwiększają wydalanie potasu z moczem lub stolcem.
- Dzieci cierpiące na zespół Pica - przypadłość polegająca na spożywaniu substancji nie odżywczych tj.: glina, ziemia, które wiążą jony potasu, co prowadzi do niedoboru tego pierwiastka w organizmie.
Źródła potasu w żywności (zawartość potasu w 100g produktu):
- Soja – 2132mg
- Suszona morela – 1666mg
- Kakao – 1524mg
- Banany suszone – 1493mg
- Biała fasola – 1188mg
- Otręby pszenne – 1121mg
- Pistacje – 1090mg
- Groch – 937mg
- Soczewica czerwona – 874mg
- Pestki dyni – 810mg
- Migdały – 778mg
- Nerkowce – 660mg
- Orzechy laskowe – 616mg
- Awokado – 600mg
- Boćwina – 548mg
- Ekspandowane ziarno amarantusa – 552mg
- Pierś z indyka, bez skóry – 460mg
- Chleb żytni razowy – 457mg
- Halibut – 446mg
- Ziemniaki – 443mg
- Passata pomidorowa – 439mg
- Mąka żytnia typ 2000 – 420mg
- Pstrąg tęczowy – 420mg
- Banan – 395mg
- Schab – 393mg
- Pierś z kurczaka, bez skóry – 385mg
- Brokuły – 385mg
- Melon - 382mg
- Polędwica wołowa – 382mg
- Kalarepa – 304mg
- Komosa ryżowa gotowana- 283mg
- Pomidor – 282mg
- Marchew – 282mg
- Sok pomidorowy – 260mg
- Szpinak – 235mg
- Jogurt naturalny 2% - 200mg
- Makaron czterojajeczny – 187mg
- Sok pomarańczowy – 175mg
- Kasza gryczana gotowana – 155mg
Potas jest bogato dostępny w żywności, jednak należy zwracać uwagę na ilość realnie używanych produktów, nie tylko na zawartość w 100g. Zawartość w 100g produktu, a rzeczywista ilość, którą podajemy dziecku będzie czasami zupełnie inna np. 100g amarantusa ekspandowanego zawiera 552mg, ale w rzeczywistość do posiłku dodamy ok. 10g, co daje 55mg potasu. Dlatego przy jego niedoborze, warto wybierać produkt, który na 100g ma mniej tego pierwiastka, ale możemy podać go w większej porcji, dzięki czemu finalnie do jadłospisu dziecka zostanie dostarczone więcej brakującego makroelementu.
Źródła:
- Wartość odżywcza wybranych produktów spożywczych i typowych potraw PZWL
- Vademecum żywienia człowieka MEDYK SP. Z O.O.
- https://ods.od.nih.gov/factsheets/Potassium-HealthProfessional/
