Pierwsza pomoc i zadławienia – przełam strach przed rozszerzaniem diety dziecka

Wiedza o żywieniu dzieci

Pierwsza pomoc i zadławienia – przełam strach przed rozszerzaniem diety dziecka

Dlaczego kawałki są tak istotne dla rozwoju dziecka i nie należy ich unikać?

Patrycja Lewandowska · Specjalistka ds. żywienia dzieci

Zadławienie – temat spędzający sen z powiek wielu rodzicom. Strach przed zadławieniem powoduje obawę przed rozszerzaniem diety, wprowadzeniem kawałków do diety dziecka, co skutkuje opóźnieniem wprowadzania nowych produktów oraz przedłużeniem etapu podawania zblendowanego na gładko jedzenia.

Zadławienie, a zakrztuszenie

Jako pierwsze należy wyjaśnić różnicę miedzy zadławieniem, a zakrztuszeniem. Kiedy drobny kawałek jedzenia, woda lub nawet ślina dostanie się do dróg oddechowych, to zakrztuszenie. Może do tego dojść nie tylko przy posiłku, ale również w trakcie zabawy. Dziecko efektywnie kaszle, oddycha, organizm stara się sam uporać z przeszkadzającym elementem (?). Zadławienie, to stan, kiedy część jedzenia blokuje całkowicie lub w większej części drogi oddechowe, dziecko nie może kaszleć lub kaszel jest nieefektywny, a nabranie powietrza jest niemożliwe lub słychać świsty, świadczące o próbie oddechu, wtedy potrzebna jest zdecydowana i umiejętna reakcja rodzica. W przypadku zakrztuszenia należy zachować spokój, jeśli dziecko oddycha i kaszlem radzi sobie z ciałem obcym.

Postępowanie przeciwdziałające zadławieniu

  1. Zawsze należy podawać wielkość i twardość posiłku dopasowaną do wieku, największe zagrożenie u małych dzieci stanowią małe owoce, orzechy, czy nieodpowiednio podane surowe warzywa. U trochę starszych dzieci trzeba uważać na twarde cukierki, które łatwo mogą przesunąć się do dróg oddechowych np. w trakcie zabawy, a ich wielkość może całkowicie zablokować przepływ powietrza.
  2. Dziecko w trakcie posiłku powinno być skupione tylko na jedzeniu, bez rozpraszaczy, ponieważ jedząc w trakcie zabawy, wygłupów, łatwiej o zadławienie.
  3. Dziecko powinno siedzieć stabilnie w trakcie posiłku, nie należy karmić dziecka w pozycji półleżącej.
  4. Do zadławienia może też dojść przez inny mały przedmiot, dlatego przy małych dzieciach, zwłaszcza jeśli maja etap wkładania wszystkiego do buzi, trzeba zwracać uwagę, czy dziecko nie ma dostępu do małych elementów, które mogą zmieścić się do buzi lub czy duża zabawka nie posiada małych, odczepianych części.

Dlaczego tak ważne jest, aby podawać kawałki?

Dziecko powinno uczyć się, że jedzenie ma różną konsystencję oraz teksturę. Gryzienie oraz przeżuwanie aktywizuje inne mięśnie twarzy niż te przy ssaniu oraz inaczej pracuje język, dlatego ważne jest, aby wraz z rozszerzaniem diety jak najbardziej pobudzać te mięśnie. Przy czynnościach związanych z jedzeniem kawałków ćwiczone są artykulatory: język, wargi, podniebienie miękkie, żuchwa. Opóźnienie we wprowadzeniu kawałków, może mieć też negatywne konsekwencje na chęć do jedzenia i próbowania u dziecka. Jeśli dziecko przez długi czas będzie dostawać tylko papki może mieć trudność z zaakceptowaniem kawałków oraz ciężej będzie nauczyć się gryzienia i odgryzania kawałka jedzenia, a różnorodność tekstur pokarmów, w momencie kiedy przez kilka miesięcy dziecko je wszystko blendowane, może okazać się dla dziecka nieprzyjemne lub uwidocznić problem, który nie występował, kiedy dziecko jadło papki.

Jak udzielić pomocy dziecku w przypadku zdławienia

Przede wszystkim, chociaż jest to trudne, należy zachować spokój, działać spokojnie, ale zdecydowanie. Należy obserwować dziecko, czy mamy do czynienia z zakrztuszeniem, dziecko oddycha, kaszel jest efektywny, dziecko samo radzi sobie z ciałem obcym, tutaj ingerencja np. klepanie po plecach, wyjmowanie z krzesełka może sprawić, że kawałek pokarmu dostanie się głębiej do dróg oddechowych, na tym etapie obserwujemy, jesteśmy obok dziecka. Jeśli dziecko przestaje kaszleć, robi się sine i ma problem z nabraniem powietrza, tutaj trzeba działać. Dokładne postępowanie przy zadławieniu, jeśli dziecko jest przytomne:

  1. U niemowlaka: należy położyć dziecko na przedramieniu i wykonać 5 uderzeń międzyłopatkowych (nasadą dłoni), w przypadku braku poprawy, należy obrócić dziecko i wykonać 5 uciśnięć na wysokości mostka (dwoma palcami). Czynność powtarzać aż drogi oddechowe będą drożne.
  2. U dzieci powyżej 1 r.ż.: podobnie jak u mniejszych dzieci, należy wykonać 5 uderzeń międzyłopatkowych (nasadą dłoni), natomiast różnicą jest, że stajemy za dzieckiem. Jeśli to nie pomoże, nadal stojąc za dzieckiem, należy 5 razy ucisnąć nadbrzusze, do siebie, wykonując ruch idący do góry, kładziemy pięść na nadbrzuszu, drugą ręką dociskamy pięść. Należy powtarzać udrożnienia dróg oddechowych.

Jeśli dziecko traci przytomność, należy wezwać pogotowie, oraz niezwłocznie rozpocząć RKO (resuscytację krążeniowo-oddechową). Rozpoczęcie RKO:

  1. Dziecko powinno leżeć na twardej powierzchni.
  2. Jeśli w jamie ustnej widoczne jest ciało obce, należy obrócić dziecko na bok i delikatnie palcem wypchnąć ciało obce z ust. Pamiętać należy, że robimy to tylko wtedy, jeśli ciało obce jest dobrze widoczne, ruchem wypychającym, należy zachować szczególną ostrożność, aby nie wepchnąć go głębiej.
  3. Wykonaj 5 oddechów ratujących życie, zwróć uwagę czy klatka piersiowa dziecka się unosi.
  4. Następnie należy wykonać 15 uciśnięć klatki piersiowej.
  5. Dalej 2 wdechy.
  6. Należy kontynuować z proporcją 15:2 dopóki dziecko nie odzyska przytomności lub zespół ratownictwa medycznego przejmie RKO.

Jak poprawnie wykonać uciśnięcia klatki piersiowej u dzieci

Uciśnięcia klatki piersiowej należy wykonywać z częstotliwością 100/minutę.

1. U dzieci poniżej roku, należy objąć dłońmi klatkę piersiową dziecka, tak aby kciuki ułożone były jeden przy drugim na mostku dziecka, następnie należy wykonywać uciski kciukami, na głębokość ok. 4cm.

2. U dzieci powyżej roku uciśnięcia należy wykonywać nasadą dłoni, palce powinny być skierowane ku górze, aby nie uciskały żeber. Ręce powinny być proste w łokciach, klęczymy nad klatką piersiową, ręce powinny tworzyć z nią kąt prosty. Uciskamy mostek na ok. 1/3 głębokości klatki piersiowej.

Pozycja boczna bezpieczna

Jeśli wróci oddech, ale dziecko pozostaje nieprzytomne, należy ułożyć je w pozycji bocznej bezpiecznej. Stosujemy te samą pozycję, co u dorosłych. Niemowlęta i mniejsze dzieci, mogą potrzebować podparcia, aby ciało stabilnie leżało na boku. Pozycja ta jest bardzo ważna, ponieważ dziecko może ponownie zdławić się np. śliną, a w tej pozycji wszelkie płyny mogą spokojnie wypływać z jamy ustnej. Usta powinny być uchylone. Jak ułożyć dziecko w pozycji bocznej bezpiecznej:

  1. Rękę dziecka, znajdującą się bliżej Ciebie, zegnij w łokciu ułóż w kącie prostym do tułowia, dłoń powinna być skierowana ku górze.
  2. Dłoń drugiej ręki dziecka należy podłożyć pod policzek dziecka, bliżej Ciebie.
  3. Dalszą nogę dziecka należy zgiąć w kolanie i delikatnie pociągnąć do siebie, tak aby tym ruchem przekręcić dziecko na bok, bliżej Ciebie. Noga w kolanie i biodrze powinna być zgięta pod kątem prostym.
  4. Głowę należy odchylić delikatnie w tył, aby dziecko mogło łatwiej oddychać.

Bibliografia:

https://www.centrumratownictwa.com/blog/zakrztuszenie-u-dziecka-pierwsza-pomoc

https://www.ptghizd.pl/cm/uploads/2021/04/smp_01_2021_zasady_zywienia_zdrowych_niemowlat.pdf

https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/113447714/06-libre.pdf?1713380514=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DZaawansowane_zabiegi_resuscytacyjne_u_dz.pdf&Expires=1793395132&Signature=agCD1sp9UAPGWtvkrkZGPkzl65m9ucFy9MoPKujOy8IJ37tYaOfHFqqBRhWXys7owXdQuj1ptcvvF85sgGa3Wl6gZNkcAHNLxktigIq3z1DkuDpg3d1B0WHNAdu2FTPp9eTWhUwqaKK0zpw5gs0PN2X5clm0djAUmX1zt8sLP44QhU2FxTfituf2fMEw6PGc9-iQif8VzPN7HgjbK3fcdgljC-LZuZy6GJxUavkZqdLS0AQJhKVqqldT8uFzDYMuQXiob1XQCywnDoiky0vHZsQ8tAru3gb9wzJmovifdiODNA65448NgDK5a3QWf0wRt-NuQnpT~35r8MuKu22wcg__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA